Dhamma Treasure

ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် – အကြောင်းအကျိုးဆက်နွယ်မှု၏ နက်နဲသောတရား ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သည် ဝိပဿနာအလုပ်တွင် မသိမဖြစ် အလွန်အရေးကြီးသော ဒေသနာတော်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤတရားသည် ဘဝသံသရာ အကြောင်းအကျိုးပင် ဖြစ်ကာ သမုတိနယ်မှ ပရမတ်နယ်သို့ကူးရာတွင်၄င်း၊ သစ္စာနယ်သို့ ဝင်ရာတွင်၄င်း မဖြစ်မနေ နားလည်ရမည့် တရားမြတ်ဖြစ်ပါသည်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို နားလည်လျှင် သံသရာလည်ပုံကို၄င်း၊ သံသရာပြတ်ပုံကို၄င်း သိမြင်နိုင်ပါမည်။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်၏ နက်နဲခြင်းလေးရပ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သည် အကျိုး (အနက်) အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အကြောင်း (ဓမ္မ) အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဟောစဉ် (ဒေသနာ) အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ထိုးထွင်းသိမြင်အပ်သော (ပဋိဝေဓ) အားဖြင့်လည်းကောင်း နက်နဲလှပေသည်။ ဇရာမရဏသည် ဇာတိကြောင့် မဖြစ်သည်မဟုတ်၊ ဇာတိနှင့် ကင်း၍ တပါးသော အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်၊ စင်စစ်အားဖြင့် ဇာတိကြောင့်သာလျှင် ဖြစ်၏။ ဇရာမရဏ၏ […]

ဝဋ်သုံးပါး — သံသရာလည်ပတ်မှု၏ စစ်မှန်သောသဘောတရား ယနေ့ ကျွန်တော် ရှင်းပြချင်တာက ဝဋ်သုံးပါး (သံသရာလည်ပုံ) အကြောင်းပါ။ သင်တို့ဟာ “ ဝဋ်လည်တယ်” ဆိုတဲ့စကားကို ကြားဖူးကြမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဝဋ်ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ်လိုလည်တာလဲဆိုတာကို အမှန်တကယ် နားလည်ဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ကျွန်တော် အခုပြောမယ့်အကြောင်းအရာက ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ်) နှင့် ဝဋ်သုံးပါး (ကိလေသာဝဋ်၊ ကမ္မဝဋ်၊ ဝိပါကဝဋ်) တို့ရဲ့ ချိတ်ဆက်မှုကို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပေးချင်ပါတယ်။ ဝဋ်သုံးပါး၏ အဓိပ္ပါယ် ဝဋ် ဆိုတာ ပါဠိစကားပါ။ “ လည်တယ်၊ ပတ်တယ်” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရှိပါတယ်။ သံသရာဆိုတာ ဘဝတစ်ခုပြီးတိုင်း နောက်ဘဝ ထပ်ပေါ်လာပြီး၊ အဆုံးမရှိ ပတ်နေတဲ့ သဘောပါ။

ကြိုးစားခြင်း၏ အနှစ်သာရနှင့် လက်တွေ့ဘဝတွင် အသုံးချနည်း ချစ်သော တပည့်တော်၊ သင်က “ ကြိုးစားပါမယ် ဆရာကြီး” လို့ ပြောလာတဲ့အခါ ကျွန်တော့်စိတ်က အလွန်ဝမ်းသာမိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ “ ကြိုးစားခြင်း” ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ တကယ့်ကို နားလည်ထားဖို့ အရေးကြီးလှပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကြိုးစားခြင်းဟာ စေတနာနဲ့ အတူတွဲနေတဲ့ စိတ်၏ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ဒီကြိုးစားမှုက ကုသိုလ်ဖြစ်နိုင်သလို အကုသိုလ်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ် ဆိုတာကို သိထားဖို့ လိုအပ်လို့ပါ။ ကျွန်တော် သင်တို့ကို သင်ပေးတဲ့အခါ အမြဲပြောလေ့ရှိတာက စေတနာသုံးတန် ဆိုတဲ့ အကြောင်းကိစ္စပါ။ ဘုန်းကြီးတွေကို ဆွမ်းကျွေးမယ်ဆိုရင် ပထမဆုံး ပုဗ္ဗစေတနာ က ဈေးကို သွားဝယ်ဖို့ စိတ်ကူးတာပါ။ ဒီလမ်းလျှောက်သွားတာ၊ ပစ္စည်းဝယ်တာ အားလုံးက

သတိနဲ့နေ့စဉ်ဘဝ၊ ဒေါသကိုဖြေရှင်းခြင်း ဒေါသအပြစ်တွေကို သိလာပြီဆိုတာ သင့်အတွက် အလွန်ကောင်းမြတ်တဲ့ အခြေခံပါပဲ။ ဒေါသရဲ့လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု ချက်ချင်းပြန်ရဖို့ ခက်တယ်ဆိုတာ သဘာဝပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီအခက်အခဲကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ငါတို့မှာ နည်းလမ်းတွေ ရှိပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ သတိနဲ့ နေထိုင်ဖို့က အဓိကပါပဲ။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ သတိထားနေထိုင်ခြင်း သင့်ကို ငါရှင်းပြချင်တာက နေ့စဉ်ဘဝမှာ သတိကို ဘယ်လိုထားရမလဲဆိုတာပါ။ ကိလေသာတွေ မဝင်အောင် ကိုယ့်စိတ်လေးကို သတိလေးနဲ့ ပိတ်ထားရတယ်။ အဲဒီတော့ နေရာတကာမှာ ကိုယ်အဲလိုလုပ်နေရင်လေ အိမ်သာတက်လည်း တရား၊ ထမင်းစားလည်း တရား၊ အိမ်လာလိုက်တာနဲ့ အိုက်စာ (Extra) တွေ မရှိတော့ဘူး။ တရားဟောလို့ကို ရနေပြီ။ တကယ်ပြောတာ။ မီးဖိုခန်းကျ မီးဖိုခန်း အဲဒီသက်ဆိုင်ရာလေးတွေ၊ ထမင်းစားရင် ထမင်းစား၊ အိပ်ခန်း

ဝေဒနာကို ဘယ်လို ဆင်ခြင်ရမလဲ ဝေဒနာအကြောင်းကို ကျွန်တော် အသေးစိတ် ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ ဝေဒနာဆိုတာ ခံစားမှုပါ။ သုခဝေဒနာ (ချမ်းသာတဲ့ခံစားမှု)၊ ဒုက္ခဝေဒနာ (ဆင်းရဲတဲ့ခံစားမှု)၊ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာ (မချမ်းသာမဆင်းရဲတဲ့ခံစားမှု) ဆိုပြီး သုံးမျိုးရှိပါတယ်။ ဒီဝေဒနာတွေက ခန္ဓာငါးပါးထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ နာမ်ခန္ဓာတစ်ပါးဖြစ်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့အဆင်းတိုက်လို့ မြင်စိတ်ပေါ်တဲ့အခါ၊ ဒီမြင်စိတ်ဝိညာဏ်က အာရုံကို ယူပေးပါတယ်။ ပြီးရင် ဖဿ (အာရုံ၊ ဒွါရ၊ စိတ်သုံးခုပေါင်းတဲ့သဘော) က ရသဓာတ်တွေ ထွက်အောင် ကြိတ်ချေပေးပါတယ်။ အဲဒီကြိတ်ချေမှုကြောင့် ဝေဒနာက ကောင်းအဆိုးရသဓာတ်တွေကို ခံစားရတာပါ။ သညာက မှတ်သားပြီး သင်္ခါရက ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့နဲ့ တုံ့ပြန်ပါတယ်။ ဒီတော့ ဝေဒနာဆိုတာ အာရုံနဲ့ထိတွေ့မှ ပေါ်တဲ့ အကျိုးတရားပါ။ အာရုံက အကြောင်း၊ ဝေဒနာက အကျိုး။

What is Rocket Science? A Dhamma Teacher’s Perspective on Knowledge and Understanding I want to explain to you what “ rocket science” truly means, not just in the conventional sense, but through the lens of how we understand knowledge itself—both worldly (လောကီ) and ultimate (ပရမတ္ထ) understanding. When people say “ it’s not rocket science,” they

လမ်းလျှောက်ခြင်း၏ အနုပညာ လမ်းလျှောက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ပြုလုပ်နေကြသော လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဤလှုပ်ရှားမှုကို ဓမ္မရှုထောင့်မှ ကြည့်လိုက်လျှင် အလွန်နက်နဲသော သင်ခန်းစာများ ပါဝင်နေပါသည်။ ကျွန်တော်သည် ဤအခါ လမ်းလျှောက်ခြင်း၏ အစစ်အမှန်သဘောကို အဆင့်ဆင့် ရှင်းလင်းပြသပေးလိုပါသည်။ လမ်းလျှောက်သူနှင့် လမ်းလျှောက်ခြင်း ကျွန်တော်တို့သည် “ လမ်းလျှောက်တယ်” လို့ ပြောကြပါသည်။ ထိုသို့ပြောသောအခါ လမ်းလျှောက်သူတစ်ဦး ရှိသလိုလို ခံစားရပါသည်။ သို့သော် အမှန်တရားမှာ လမ်းလျှောက်သူဆိုသူ မရှိပါ၊ လမ်းလျှောက်ခြင်းသာ ရှိပါသည်။ ဤသည်မှာ ကျွန်တော်တို့ နားလည်ရမည့် ပထမအဆင့် ဖြစ်ပါသည်။ လမ်းလျှောက်ခြင်းဆိုသည်မှာလည်း ပညတ်နှင့်သာ ရှိနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တကယ်တမ်းမူကား လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုကို နောက်ထပ် နက်နဲစွာ ဆင်ခြင်ကြည့်လျှင်၊ ဝါယောဓာတ်က ဦးဆောင်နေသော ရုပ်သဘောတရားများသာ ဖြစ်ကြောင်း

တတိယတစ်ခု သတိပြု – ဝိပဿနာ၏ နှလုံးသား ကျွန်တော် ဒီနေ့ ရှင်းပြချင်တာက တတိယတစ်ခု သတိပြု ဆိုတဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ ဝိပဿနာနည်းလမ်းပါ။ ဒါဟာ လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီးရဲ့ မှန်ကြည့်တဲ့ ဥပမာကို အခြေခံပြီး ကျွန်တော်က ပြန်လည်တင်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းဟာ သာမန်လူတိုင်း နားလည်နိုင်ဖို့ ပီပြင်အောင် သင်ကြားပေးထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တတိယတစ်ခု ဆိုတာ ဘာလဲ တတိယတစ်ခု ဆိုတာ အကြောင်းတရားတွေ (ဥပမာ – အာရုံနဲ့ ဒွါရ၊ ဒါမှမဟုတ် အရာဝတ္ထုနှစ်ခုတို့) တိုက်ဆိုင်ထိခတ်လို့ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရား ကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒီအကျိုးတရားဆိုတာ ပထမဆုံး အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အသိစိတ် (ဝိညာဉ်) ဒါမှမဟုတ် အဲဒီအသိစိတ်က သိလိုက်တဲ့ ပရမတ်သဘောတရား (ဥပမာ –

သူ့သဘောသူဆောင် အသစ်ဖြစ်တဲ့ အနတ္တ ကျွန်တော် ဒီနေ့ ရှင်းပြချင်တာက အနတ္တဆိုတဲ့ တရားတော်ကြီးပါ။ ဒီတရားတော်က မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဝါဒကြီးတစ်ခုလုံးကို ခြုံငုံထားတဲ့ အနတ္တဝါဒ လို့ ခေါ်နိုင်လောက်အောင် အရေးကြီးပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်တွေကို လေ့လာရင် ဒီအနတ္တရှုထောင့်က မလေ့လာဘဲနဲ့ အတ္တရှုထောင့်ကနေ လေ့လာနေသမျှ မြတ်စွာဘုရား ဆိုလိုချင်တဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ သဘောပေါက်မှာ မဟုတ်ဘူးပါ။ အနတ္တ၏ အခြေခံအဓိပ္ပာယ် အနတ္တဆိုတာ န အတ္တာ အနတ္တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတ္တမဟုတ်သောကြောင့် အနတ္တဖြစ်တာပါ။ ကျွန်တော် သင်ပေးချင်တာက အနတ္တမှာ အနက်လေးချက် ရှိတယ်ဆိုတာပါ။ ပထမတစ်ခုက အနှစ်မရှိသောကြောင့် အနတ္တ၊ ဒုတိယက အလိုမလိုက်သောကြောင့် အနတ္တ၊ တတိယက အစိုးမရသောကြောင့် အနတ္တ၊ စတုတ္ထက ငါ့ကိုယ်၊

ကိုယ်နာပြီး စိတ်မနာအောင် လုပ်နည်းနှင့် Stress ကို သီလ သမာဓိ ပညာဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း ခင်ဗျားမေးထားတဲ့ မေးခွန်းက တကယ့်ကို အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ ကျွန်တော်က ဒီမေးခွန်းကို အတော်လေးကြိုက်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီမေးခွန်းထဲမှာ ဘဝရဲ့ အဓိကပြဿနာတစ်ခုလုံး ပါနေလို့ပါပဲ။ ကိုယ်နာပြီး စိတ်နာလာရင် stress ဖြစ်ပါတယ်၊ ကိုယ်နာပြီး စိတ်မနာရင် stress မဖြစ်ပါဘူး ဆိုတဲ့ ခင်ဗျားရဲ့ အမြင်က လုံးလုံးလျားလျား မှန်ကန်ပါတယ်။ ဒီအချက်က တရားရဲ့ နှလုံးသားပါပဲ။ ကိုယ်နာခြင်းနှင့် စိတ်နာခြင်း – ခွဲခြားသိမြင်ရမည့် အမှန်တရား ပထမဆုံး ကျွန်တော် ရှင်းပြချင်တာက ကိုယ်နာတာ နဲ့ စိတ်နာတာ က လုံးလုံးလျားလျား မတူဘူးဆိုတာပါ။ ကိုယ်နာတာဆိုတာ ဝေဒနာ ပါပဲ။