“ Grateful and Graceful Life (ကျေးဇူးသိတတ်ပြီး ကျက်သရေရှိသော ဘဝ) Q&A” အသံတရားတော်
အောက်ပါစာမူသည် ဆရာကြီး ဒေါက်တာစိုးလွင် (မန္တလေး) ၏ “ Grateful and Graceful Life Q&A” ဆွေးနွေးပွဲမှ အဓိကသွန်သင်ချက်များနှင့် အနှစ်သာရများကို ကောက်နှုတ်တင်ပြထားသော Blog Post ဖြစ်ပါသည်။
Grateful and Graceful Life: ဆရာကြီး Dr. Soe Lwin ၏ Q&A ဆွေးနွေးပွဲမှ အဓိကသွန်သင်ချက်များနှင့် အနှစ်သာရများ
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂) ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ဆရာကြီး ဒေါက်တာစိုးလွင် (မန္တလေး) ၏ “ Grateful and Graceful Life” Zoom အမေးအဖြေကဏ္ဍသည် နေ့စဉ်ဘဝတွင် ကြုံတွေ့နေရသော အခက်အခဲများကို ဓမ္မအမြင်ဖြင့် မည်သို့ကျော်ဖြတ်ရမည်ကို လက်တွေ့ကျကျ လမ်းညွှန်ပြသပေးခဲ့ပါသည်။ ဤဆွေးနွေးပွဲမှ ရရှိလိုက်သော အဓိကသော့ချက်များနှင့် တန်ဖိုးရှိသော သွန်သင်ချက်များကို နားဆင်သူများ ပြန်လည်မှတ်သားနိုင်ရန် မျှဝေလိုက်ပါသည်။
၁။ ရှုထောင့်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Shifting Dimensions)
ဆရာကြီး၏ သွန်သင်ချက်များထဲတွင် အဓိကအကျဆုံး အချက်တစ်ချက်မှာ “ Dimension ပြောင်းကြည့်ခြင်း” ဖြစ်ပါသည်။
- ပြောင်းလဲ၍မရသော အပြင်လောက: မိုးရွာနေသည်ကို မိုးမရွာပါစေနှင့်ဟု တားဆီး၍မရနိုင်သကဲ့သို့၊ အပြင်လောကမှ အခြေအနေများနှင့် သူတစ်ပါးကို မိမိစိတ်တိုင်းကျ ပြောင်းလဲရန် ခက်ခဲပါသည်။
- မိမိကိုယ်ကို ပြောင်းလဲခြင်း: မိုးရွာသည့်အခါ ထီးဆောင်းမလား၊ အမိုးအကာအောက် နေမလားဆိုသည်မှာ မိမိ၏ ရွေးချယ်မှုသာ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ အာရုံများကို လိုက်လံပြုပြင်နေမည့်အစား မိမိ၏ စိတ်နေစိတ်ထား (Dimension) ကို ပြောင်းလဲကြည့်ရှုတတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
- ရွေးချယ်ခွင့် (Choice): သူတစ်ပါးကို အပြစ်တင်ခြင်း (Blame) သည် မိမိကိုယ်ကိုသာ စိတ်ဆင်းရဲစေပါသည်။ ရှုထောင့်ပေါင်းစုံမှ ကြည့်တတ်လာပါက မိမိအတွက် ရွေးချယ်စရာလမ်းများ (Choices) ပေါ်လာပြီး စိတ်သက်သာရာ ရရှိနိုင်ပါသည်။
၂။ အထီးကျန်ဆန်မှုကို ကျော်ဖြတ်ခြင်းနှင့် EQ (Emotional Intelligence)
ခေတ်ကာလအခြေအနေအရ ပြည်ပရောက် လူငယ်များ ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသော အထီးကျန်ဆန်မှု (Loneliness) နှင့် ပတ်သက်၍ ဆရာကြီးက အောက်ပါအတိုင်း လမ်းညွှန်ခဲ့ပါသည်-
- မိမိကိုယ်ကို ချစ်တတ်ခြင်း (Self-Love): အထီးကျန်ခြင်းကို ကျော်လွှားရန် အဓိကသော့ချက်မှာ မိမိကိုယ်ကို ချစ်ခင်တတ်ခြင်း (Enjoy yourself) နှင့် ကျေးဇူးတင်တတ်ခြင်း ပင်ဖြစ်သည်။
- သဘာဝတရားနှင့် ပျော်မွေ့ခြင်း: လူမှုဝန်းကျင်မှ ယှဉ်ပြိုင်မှုများ (Competition) နှင့် ပဋိပက္ခများကို ရှောင်ရှားပြီး စာပေ၊ ဂီတ၊ ပန်းချီ၊ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်း စသည့် အနုပညာနှင့် သဘာဝတရားတို့၌ စိတ်ကို နှစ်သက်စွာထားရှိခြင်းဖြင့် စိတ်ဓာတ်ရင့်ကျက်မှု (Maturity) ကို တည်ဆောက်သင့်သည်။
- နှလုံးသားဉာဏ်ရည် (EQ): မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် EQ ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှု အားနည်းတတ်ပြီး ကြောက်စိတ်နှင့် ရှက်စိတ်များ လွှမ်းမိုးနေတတ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ပြိုင်ဆိုင်မှုထက် ဖေးမကူညီမှုနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ (Embracing) ကို ဦးစားပေးသော ရှုထောင့်မှ နေထိုင်သင့်သည်။
၃။ ဘဝနေနည်း (Ways of Living) နှင့် စေတနာကို ရှုမြင်ခြင်း
ဆရာကြီးသည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း (Ways of Liberation) သက်သက်သာမက၊ သာမန်လူများအတွက် လက်တွေ့အသုံးဝင်မည့် ဘဝနေနည်း (Ways of Living) ကိုပါ အလေးထား ဟောကြားခဲ့ပါသည်။
- ကော်ဖီတိုက်ခြင်း ဥပမာ: ဧည့်သည်ကို ကော်ဖီတိုက်ရာတွင် ကော်ဖီသောက်ပါဦးဟု ပြောလိုက်သည့် ခဏတာ၌ပင် စေတနာစိတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ချုပ်ပျောက်သွားပုံကို သတိပြုမိပါက ထိုအရာသည် ဝိပဿနာဉာဏ် ဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။
- လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ငြိမ်းခြင်း: စေတနာကို “ ငါ့စေတနာ” ဟု မသိမ်းပိုက်ဘဲ ဖြစ်ပြီးပျက်သွားသော သဘောတရားအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်ပါက “ ငါ့စေတနာနဲ့ မတန်ဘူး” ဟူသော ဒေါသနှင့် လောဘတို့ ဖြစ်ပေါ်လာမည် မဟုတ်ပေ။
- တုံ့ပြန်မှုမလိုသော စေတနာ: သူတစ်ပါးက မကောင်းသော စေတနာ (ဥပမာ-ဒေါသ) ဖြင့် ပြုမူလာလျှင်လည်း ထိုစေတနာသည် ဖြစ်ပြီးပျက်သွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း ရှုမြင်လိုက်ပါက မိမိဘက်မှ အကုသိုလ်ဖြင့် တုံ့ပြန်စရာ မလိုတော့ပေ။
၄။ သဘာဝနိယာမ (Natural Law) နှင့် အတိုင်းအရှည်ကို သိခြင်း
မိမိမျှော်လင့်သလို ဖြစ်မလာသည့်အခါ စိတ်ဆင်းရဲရခြင်းမှာ သဘာဝတရား၏ လုပ်ငန်းစဉ် (Natural Law) ကို နားမလည်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
- အကြောင်းနှင့် အကျိုး: မိမိသည် အကြောင်းတရား (ဥပမာ – သစ်ပင်စိုက်လျှင် ရေလောင်း၊ ပေါင်းသင်ခြင်း) ကိုသာ ပြုလုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိပြီး၊ အကျိုးတရား (အသီးအပွင့်ဖြစ်ထွန်းခြင်း) မှာ သဘာဝတရား၏အပိုင်း ဖြစ်သည်။
- အတိုင်းအရှည်ကို သိခြင်း: မိမိလုပ်နိုင်သည့် အတိုင်းအတာကို မှန်ကန်စွာသိရှိပြီး (Training of Life)၊ ရလဒ်အပေါ် မျှော်လင့်ချက် (Expectation) လွန်ကဲခြင်း မရှိဘဲ လုပ်သင့်သည်ကို လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပင် ဖြစ်သည်။
၅။ စိုးရိမ်ပူပန်မှု (Anxiety) ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်း
စာမေးပွဲဖြေဆိုခြင်း သို့မဟုတ် အရေးကြီးကိစ္စများ ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော စိတ်လှုပ်ရှားမှုများအတွက် ဆရာကြီး၏ အကြံပြုချက်မှာ –
- အာရုံစိုက်ခြင်း (Focus): စိတ်လှုပ်ရှားနေပါက ဝင်လေထွက်လေကို မှတ်သား၍ သမာဓိယူပါ။ ထို့နောက် ကြောက်ရွံ့မှုအပေါ် အာရုံမပြုဘဲ မိမိလုပ်ဆောင်ရမည့် အလုပ် (သို့မဟုတ် မေးခွန်း) အပေါ်တွင်သာ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက် (Focus) ထားပါ။
ဆရာကြီး ဒေါက်တာစိုးလွင် (မန္တလေး) ၏ ဤဆွေးနွေးပွဲသည် ဘဝကို ရုန်းကန်ရမည့်အရာ (Struggle) အဖြစ် မရှုမြင်ဘဲ၊ ပျော်ရွှင်စွာ ဖြတ်သန်းရမည့် ခရီးလမ်း (Enjoy) အဖြစ် ရှုမြင်တတ်စေရန် လမ်းပြပေးခဲ့ပါသည်။ အထက်ပါ အသံဖိုင်တွင် ဆရာကြီး၏ အသံဖြင့် တိုက်ရိုက် နာယူမှတ်သားနိုင်ပါသည်။