ဤဘလော့ဂ်ပို့စ်သည် ဆရာကြီး ဒေါက်တာစိုးလွင် (မန္တလေး) ရေးသားထားသော “ ဝိပဿနာ ‘ဝ’လုံးတန်း“ စာအုပ်မှ အဓိကသွန်သင်ချက်များနှင့် အနှစ်သာရများကို ကောက်နုတ်တင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဝိပဿနာတရား စတင်အားထုတ်လိုသူများအတွက် အလွန်အဖိုးတန်သော လမ်းညွှန်စာအုပ်ကောင်းတစ်အုပ် ဖြစ်ပါသည်။
ဝိပဿနာမရှုမှတ်မီ မဖြစ်မနေ သိထားသင့်သော အခြေခံများ (သို့မဟုတ်) “ ဝိပဿနာ ‘ဝ’လုံးတန်း“
ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ကြရာတွင် မိမိတို့၏ အားထုတ်မှု ခရီးပေါက်ရောက်စေရန် အခြေခံပိုင်နိုင်ထားမှုသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဆရာကြီး ဒေါက်တာစိုးလွင် (မန္တလေး) ၏ “ ဝိပဿနာ ‘ဝ’လုံးတန်း” စာအုပ်သည် ဝိပဿနာနယ်သို့ မဝင်ရောက်မီ ကြိုတင်သိရှိနားလည်ထားရမည့် အခြေခံသဘောတရားများကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ဖော်ပြထားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။
ဤစာအုပ်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ “ ‘ဝ’ ပိုင်မှ ‘ဝိ’ နိုင်” ဆိုသည့်အတိုင်း ရုပ်နာမ်၊ ပညတ်၊ ပရမတ်တို့ကို ပိုင်းခြားစိတ်ဖြာသိမြင်ခြင်းဆိုသည့် ဝဝတ္ထာပနဉာဏ် (ဝလုံးတန်း) မရှိသေးဘဲ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တတို့ဖြင့် ရှုမှတ်ပွားများခြင်းဆိုသည့် “ ဝိပဿနာ (ဝိ) မလုပ်နိုင်” ဟူသော အချက်ကို မီးမောင်းထိုးပြထားခြင်း ဖြစ်သည် ။
စာအုပ်မှ ရရှိနိုင်သော အဓိက သင်ခန်းစာများနှင့် သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို အောက်ပါအတိုင်း အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။
၁။ နယ် (၃) နယ်ကို ပိုင်းခြားနားလည်ခြင်း
ဝိပဿနာရှုမှတ်ရာတွင် အောင်မြင်ရန်အတွက် နယ်ပယ်သုံးခုကို ကွဲကွဲပြားပြား နားလည်ထားရန် လိုအပ်ကြောင်း ဆရာကြီးက ရှင်းပြထားပါသည် ။
- သမုတိနယ် (Conventional Reality): ငါ၊ သူတပါး၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါဟု လောကသတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ပြောဆိုဆက်ဆံသော နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ ဤနယ်တွင် သီလ (ကာယကံ၊ ဝစီကံ စင်ကြယ်မှု) သည် အဓိကဖြစ်သည်။
- ပရမတ်နယ် (Ultimate Reality): ရုပ်နှင့် နာမ်နှစ်ပါး၊ ခန္ဓာငါးပါးတို့သာ အကြောင်းအကျိုးအားဖြင့် ဆက်နွယ်နေသည်ကို သိမြင်သော နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ ဤနယ်တွင် သမာဓိ (မနောကံ စင်ကြယ်မှု) ဖြင့် ရုပ်နာမ်သဘောတို့ကို သိမြင်နိုင်သည်။
- သစ္စာနယ် (Truth Reality): ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာနှင့် မဂ္ဂသစ္စာဟူသော သစ္စာလေးပါးကို ပညာဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်သော နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ သမုတိနယ်မှ ပရမတ်နယ်သို့ကူးပြီး၊ ပရမတ်နယ်မှတဆင့် သစ္စာနယ်သို့ ဝင်ရောက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။
၂။ ဝိပဿနာအတွက် မရှိမဖြစ် အခြေခံဉာဏ် (၂) ပါး
ဝိပဿနာခရီးကို မလျှောက်လှမ်းမီ အခြေခံဉာဏ်နှစ်ပါးကို ဦးစွာပိုင်နိုင်ထားရန် လိုအပ်ပါသည် ။
- နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ် (Mind and Matter Distinguishing Knowledge): နာမ်နှင့် ရုပ်ကို ပိုင်းခြားသိသောဉာဏ် ဖြစ်သည်။ ဤဉာဏ်သည် “ ငါ၊ သူတစ်ပါး” ဟူသော အယူမှား (ဒိဋ္ဌိ) ကို ပယ်ရှားရန် ကူညီပေးသည်။
- ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် (Cause and Effect Knowledge): အကြောင်းအကျိုးကို သိမ်းဆည်းသောဉာဏ် ဖြစ်သည်။ ဤဉာဏ်သည် သံသယ (ဝိစိကိစ္ဆာ) ကို ပယ်ရှားရန် ကူညီပေးသည်။ ဤဉာဏ်နှစ်ပါးသည် ဝိပဿနာ၏ အုတ်မြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။
၃။ အထည်ခန္ဓာနှင့် သဘောခန္ဓာ ခွဲခြားခြင်း
စာအုပ်၏ ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ “ အထည်ခန္ဓာ” (Structural Body) နှင့် “ သဘောခန္ဓာ” (Functional Body) ကို ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
- အထည်ခန္ဓာ: ခေါင်း၊ ကိုယ်၊ ခြေ၊ လက် စသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အမြဲရှိနေသည်ဟု ထင်ရသော ပညတ်ခန္ဓာ ဖြစ်သည်။
- သဘောခန္ဓာ: အာရုံနှင့် ဒွါရ တိုက်ဆိုင်မှသာ (ဥပမာ- မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်) ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်းပျက်သွားသော ပရမတ်ခန္ဓာ ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်ဟောကြားသော ခန္ဓာသည် ဤသဘောခန္ဓာ (Functional Body) သာ ဖြစ်သည်။
၄။ ပရမတ် အကြောင်းအကျိုး (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်)
သမုတိနယ်၏ အကြောင်းအကျိုး (ဥပမာ- မီးပူလို့ ရေပူတယ်) နှင့် ပရမတ်နယ်၏ အကြောင်းအကျိုး (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်) မတူညီပုံကို ဥပမာများနှင့်တကွ ရှင်းပြထားပါသည်။
- ပရမတ်နယ်တွင် အကြောင်းတရားသည် အကျိုးတရားအပေါ် တိုက်ရိုက်အစိုးရခြင်း မရှိဘဲ “ အခြေအနေပေးမှု” (Condition) သဘောဖြင့်သာ ကျေးဇူးပြုသည်။
- အကျိုးတရားသည် အကြောင်းညီညွတ်ပါက သူ့သဘောသူဆောင်၍ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း (Anatta) သာ ဖြစ်သည်။ ဥပမာ- မျက်စိနှင့် အဆင်း တိုက်ဆိုင်မှု (အကြောင်း) ကြောင့် မြင်စိတ် (အကျိုး) ဖြစ်ပေါ်လာရာတွင်၊ ထိုမြင်စိတ်သည် မိမိအလို (Atta) မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းတရားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း ဖြစ်သည်။
၅။ အာရုံ၊ မနောဒွါရ နှင့် ဥပါဒါန်
ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ ဟု ထင်မြင်စွဲလမ်းခြင်းသည် မျက်စိ၊ နား စသည်တို့တွင် ဖြစ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ “ မနော” (Mind) တွင်သာ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြထားသည်။
- မျက်စိသည် အဆင်းကိုသာ မြင်သော်လည်း၊ မနောဒွါရသို့ ရောက်သောအခါ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့ကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ ဒြပ်ဝတ္ထုအဖြစ် အထင်မှား (ပညတ်) သွားခြင်း ဖြစ်သည်။
- ဝိပဿနာရှုမှတ်ခြင်းသည် ဤ မနောဒွါရတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု) ကို သတိ၊ ပညာဖြင့် ပယ်ရှားပြီး အာရုံကို အာရုံအတိုင်း၊ ရုပ်နာမ်ကို ရုပ်နာမ်အတိုင်း သိမြင်အောင် ကြိုးစားခြင်း ဖြစ်သည်။
နိဂုံး
“ ဝိပဿနာ ‘ဝ’လုံးတန်း” စာအုပ်သည် ခက်ခဲနက်နဲသော ပရမတ်သဘောတရားများကို မျက်မှောက်ခေတ် ဥပမာများ (ဥပမာ- တီဗွီဖန်သားပြင်၊ ကားမောင်းခြင်း၊ ရောဂါကုသခြင်း) ဖြင့် လွယ်ကူရှင်းလင်းအောင် တင်ပြထားသည်။ ဝိပဿနာလမ်းစဉ်နှင့် ပန်းတိုင် (နိဗ္ဗာန်) ကို ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားသိမြင်စေရန် လမ်းပြပေးသော စာအုပ်ကောင်းတစ်အုပ် ဖြစ်ပါသည်။
စာဖတ်သူများအနေဖြင့် ဤစာအုပ်ပါ အသိတရားများကို အခြေခံ၍ ဝိပဿနာတရားကို စနစ်တကျ လေ့လာအားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။