ဒီပို့စ်မှာတော့ မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်မှ ဒေါက်တာစိုးလွင် (76-82 Batch) ရေးသားထားတဲ့ “ ဓမ္မလမ်းကိုလျှောက်ကြမယ်“ ဆိုတဲ့ စာအုပ်အကြောင်းကို မိတ်ဆက်တင်ပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစာအုပ်ဟာ သာမန်တရားစာအုပ်တစ်အုပ်ထက်ပိုပြီး၊ ခေတ်ပညာတတ် ဆရာဝန်တစ်ဦးရဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ ဗုဒ္ဓဓမ္မရဲ့ နက်နဲတဲ့ သဘောတရားတွေကို ပေါင်းစပ်တင်ပြထားတဲ့ လက်စွဲစာအုပ်ကောင်းတစ်အုပ် ဖြစ်ပါတယ်။ စာအုပ်ထဲက အဓိကသွန်သင်ချက်နဲ့ ထူးခြားတဲ့ အမြင်သစ်တွေကို အနှစ်ချုပ်ပြီး ပြန်လည်မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။
ဓမ္မလမ်းကိုလျှောက်ကြမယ် – စာအုပ်အနှစ်ချုပ်
၁။ နယ် (၃) နယ်ကို ခွဲခြားမြင်ခြင်း (Sammuti, Paramattha, Sacca)
ဒေါက်တာစိုးလွင်က ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်သန်းနေတဲ့ လောကကြီးကို နယ် (၃) နယ်နဲ့ ခွဲခြားပြထားပါတယ်။
- သမုတိနယ် (Conventional World): ငါ၊ သူတစ်ပါး၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ ဆရာဝန်၊ လူနာ စတဲ့ အခေါ်အဝေါ် ပညတ်တွေနဲ့ နေထိုင်ရတဲ့နယ်။
- ပရမတ်နယ် (Ultimate Reality): ပညတ်တွေကို ခွာလိုက်ရင် ကျန်ခဲ့တဲ့ ရုပ်နဲ့ နာမ်၊ ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ သိတတ်တဲ့ သဘောတရားတွေသာ ရှိတဲ့နယ်။
- သစ္စာနယ် (The Truth): ဒုက္ခနဲ့ သမုဒယ၊ မဂ္ဂနဲ့ နိရောဓ ဆိုတဲ့ အမှန်တရားကို ဉာဏ်နဲ့ မြင်တဲ့နယ်။
စာရေးသူက ကျွန်တော်တို့ကို သမုတိနယ်မှာ နေထိုင်ပေမယ့် ပရမတ်နယ်ကို ဉာဏ်သက်ဝင်ပြီး သစ္စာနယ်ကို ကူးမြောက်နိုင်ဖို့ လမ်းညွှန်ထားပါတယ်။
၂။ ဆရာဝန်အမြင်နှင့် ဓမ္မ (Structural Body vs. Functional Body)
ဒေါက်တာစိုးလွင်ဟာ ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်ကို ရှုမြင်ပုံမှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ တင်စားချက်ကို သုံးထားပါတယ်။
- Structural Body: ဆေးပညာအရ သိတဲ့ ခေါင်း၊ ကိုယ်၊ ခြေ၊ လက်၊ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေ။ (ဒါဟာ နိစ္စ – မြဲတယ်လို့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်စေတဲ့ ပညတ်ခန္ဓာ ဖြစ်ပါတယ်။)
- Functional Body: ဗုဒ္ဓဟောကြားတဲ့ မြင်မှု၊ ကြားမှု၊ နံမှု၊ စားမှု၊ ထိမှု၊ တွေးမှု ဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ။ (အကြောင်းတိုက်ဆိုင်မှ ပေါ်လာပြီး အကြောင်းကုန်ရင် ပျောက်ကွယ်သွားတဲ့ အနိစ္စခန္ဓာ ဖြစ်ပါတယ်။)
၃။ မနောဒွါရနှင့် ဓမ္မာရုံ (The Mind Door)
ဒီစာအုပ်ရဲ့ အဓိကသော့ချက်တစ်ခုကတော့ “ မနောဒွါရ” ကို နားလည်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ မျက်စိနဲ့ မြင်တယ်လို့ ထင်ပေမယ့် တကယ်တမ်း စိတ်က သိတာဟာ မနောမှာ ပေါ်လာတဲ့ “ ပုံရိပ်” (ဓမ္မာရုံ) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ မှန်ထဲမှာ ပုံရိပ်ပေါ်သလို အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ခဏပေါ်လာတဲ့ သဘောကို ဉာဏ်နဲ့ သိမြင်ရင် “ ငါ” ဆိုတဲ့ စွဲလမ်းမှု (သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) ပြုတ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားပါတယ်။
၄။ နိယာမတရား (၅) ပါးနှင့် အနတ္တ
လောကမှာ ဖြစ်ပျက်သမျှဟာ ဖန်ဆင်းရှင်ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ဓမ္မ၊ ကမ္မ၊ စိတ္တ၊ ဗီဇ၊ ဥတု ဆိုတဲ့ နိယာမတရားတွေကြောင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း၊ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် ဖြစ်ရစမြဲ (ဓမ္မနိယာမ) ဆိုတာကို နားလည်ရင် အရာရာကို အစိုးရချင်တဲ့ “ အတ္တ” ကင်းပြီး “ အနတ္တ” သဘောကို ပေါက်ရောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ ဥပါဒါန်ကို ပယ်သတ်ခြင်း
“ ဥပါဒါနပစ္စယာ ကမ္မဘဝေါ” – စွဲလမ်းမှုကြောင့် ကံတွေဖြစ်ပြီး သံသရာလည်ရပုံကို စာရေးသူက အလေးပေး ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြင်ရင် မြင်တဲ့အတိုင်း (နဂိုစိတ်) ထားနိုင်ဖို့၊ အဲဒီအပေါ်မှာ ကောင်းတယ်/ဆိုးတယ်လို့ ထပ်ဆင့်ပြီး (အပိုစိတ်) တွေ မဝင်လာစေဖို့ သတိပဋ္ဌာန်နဲ့ ထိန်းကျောင်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၆။ သံဝေဂနှင့် ဘဝလက်ကျန် အချိန်ဇယား
စာအုပ်ထဲမှာ လူတစ်ယောက်ဟာ အသက် (၇၅) နှစ်ထိ နေရမယ်ဆိုရင် ကျန်ရှိတဲ့ ရက်ပေါင်းကို တွက်ချက်ပြပြီး “ မနက်ဖြန်နဲ့ သေခြင်းတရား ဘယ်ဟာက ပိုနီးသလဲ” ဆိုတာကို သတိပေးထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် တတိယအရွယ်ရောက်မှ တရားရှာတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ မြင်၊ ကြား၊ နံ၊ စား၊ ထိ၊ တွေး တိုင်းမှာ ဓမ္မကို ပေါင်းစပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။
နိဂုံး
“ ဓမ္မလမ်းကိုလျှောက်ကြမယ်“ စာအုပ်ဟာ ဓမ္မသဘောတရားတွေကို စာလိုပေလိုသာမကဘဲ လက်တွေ့ကျကျ၊ သိပ္ပံနည်းကျကျ နားလည်လိုသူတွေအတွက် အဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ လမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှာဖွေနေသူတွေ၊ ဝိပဿနာအခြေခံကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိလိုသူတွေအနေနဲ့ မဖြစ်မနေ ဖတ်ရှုသင့်တဲ့ စာအုပ်ကောင်းတစ်အုပ် ဖြစ်ပါကြောင်း ညွှန်းဆိုလိုက်ပါတယ်။