ပညတ်နှင့်ပရမတ် – အမှန်တရားကို သိမြင်ခြင်း

ကျွန်တော် ဒေါက်တာစိုးလွင် အနေဖြင့် ဝိပဿနာအားထုတ်ရာတွင် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော ပညတ်နှင့်ပရမတ် ကို သင်တို့ နားလည်အောက်မေ့စေလိုပါသည်။ ဤအကြောင်းအရာကို နားမလည်လျှင် တရားလမ်းမှာ ပန်းတိုင်သို့ မရောက်နိုင်ကြပါ။ ကျွန်တော်တို့သည် တစ်သက်လုံး ပညတ်ကိုသာ မှီခိုကာ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ပရမတ်သဘာဝကို မသိခဲ့ကြပါ။ အခုမှ ဤအမှန်တရားကို ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်ရန် ကြိုးစားကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ပညတ်ဆိုသည်မှာ အမည်နာမ်တပ်ထားခြင်း

ပညတ်ဆိုသည်မှာ သဘာဝတရားတို့အပေါ်တွင် လူတို့က အမည်နာမ်တပ်ပြီး သဘောတူညီချက်ဖြင့် သုံးစွဲကြသော အယူအဆတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ အိုးကို ကြည့်ပါ။ အိုးဆိုသည်မှာ ပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို နာမည်ပေးထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်တော့ မြေဓာတ် (ပထဝီ) ကို ရေဓာတ် (အာပေါ) နှင့် ရောစပ်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်တော်တို့က မျက်စိဖြင့် မြင်လိုက်သောအခါ ပုံသဏ္ဌာန်ကိုသာ မြင်ရပြီး အဲဒီပုံသဏ္ဌာန်ကို “ အိုး” လို့ နာမည်တပ်လိုက်ကြတာ ဖြစ်ပါသည်။

လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်မှာ ပထဝီကြောင့်သာ ပုံသဏ္ဌာန်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါသည်။ ပထဝီဓာတ်ကို အာပေါဓာတ်နှင့် ဖွဲ့စည်းမှသာ ပုံသဏ္ဌာန်ထွက်လာနိုင်ပါသည်။ မြေကြီးကို ရေနှင့်ရောမှ ရွှံ့ဖြစ်ပြီး အဲဒီရွှံ့မှ ပုံသဏ္ဌာန်က ထွက်လာပါသည်။ သတ္တဝါတွေရဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ကံက ပြုပြင်ပေးတာဖြစ်သောကြောင့် ရုပ်လှတယ်၊ မလှဘူးတွေ ဖြစ်နေကြတာ ဖြစ်ပါသည်။

ပရမတ်ဆိုသည်မှာ အစစ်အမှန်သဘာဝ

ပရမတ်ဆိုသည်မှာ အစစ်အမှန် ရှိနေသော သဘာဝတရားတို့ကို ဆိုပါသည်။ ဤသဘာဝတရားတို့သည် လူတို့၏ သဘောတူညီချက်အပေါ်တွင် မမူတည်ပဲ သူ့အလိုလို ရှိနေကြပါသည်။ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော ဟူသော ဓာတ်ကြီးလေးပါးသည် ပရမတ်ရုပ်ဖြစ်ပါသည်။ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဉ် တို့သည် ပရမတ်နာမ်ဖြစ်ပါသည်။

သင်တို့သည် ပရမတ်ကို တိုက်ရိုက်မမြင်နိုင်ကြပါ။ ပရမတ်ကို လက္ခဏာကတစ်ဆင့်သာ သိရတာ ဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ ပထဝီဓာတ်ကို “ မာခြင်း” ဆိုသော လက္ခဏာဖြင့် သိရပါသည်။ အာပေါဓာတ်ကို “ စိုစွတ်ခြင်း၊ ပျော့ညံ့ခြင်း” ဆိုသော လက္ခဏာဖြင့် သိရပါသည်။ တေဇောဓာတ်ကို “ ပူခြင်း၊ အေးခြင်း” ဆိုသော လက္ခဏာဖြင့် သိရပါသည်။ ဝါယောဓာတ်ကို “ ထောက်ကန်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားခြင်း” ဆိုသော လက္ခဏာဖြင့် သိရပါသည်။

ပညတ်သိခြင်းနှင့် ပရမတ်သိခြင်း

ကျွန်တော် သင်တို့အား ရှင်းပြချင်သည်မှာ ပညတ်သိ၊ ပရမတ်သိ ဆိုသော ခွဲခြားချက်ဖြစ်ပါသည်။ ဝတ္ထုတစ်ခုကို စမ်းကြည့်ရာတွင် ခက်မာသည်ဟု သိကြပါသည်။ ခက်မာမှုသက်သက်နှင့် ဝတ္ထုတစ်ခုလုံးကို တစ်ပေါင်းတည်းတစ်ခုတည်းပြု၍ သိကြသည်ကား ပညတ်သိ၊ သညာသိ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုဝတ္ထု၏ ခက်မာမှုသက်သက်ကို သီးသန့်ကွက်ကြားကောက်၍ သိသည်ကား ပရမတ်သိ၊ ဉာဏ်သိ ဖြစ်ပါသည်။

သီးသန့်ကွက်ကြားကောက်၍ သိမှုဆိုသည်ကား ကာယဝိညာဏ်သည် ပရမတ်မြေဓာတ်သက်သက်ကို သီးသန့်ကွက်ကြားကောက်၍ ယူပါသည်။ နောက်လိုက်မနောဝိညာဏ်တို့သည် ကာယဝိညာဏ်သိသော ခက်မာမှုသက်သက်ကို ထိုဝတ္ထု၏ ဒြပ်ပညတ်၊ အထည်၏ ခန့်မာမှုပြု၍ သိကြပါသည်။ သို့သော် ကာယဝိညာဏ်သိကား မပြဋ္ဌာန်း ပါ။ မနောဝိညာဏ်သိတို့သည်သာ ပြဋ္ဌာန်းကြပါသည်။

တတိယတစ်ခု သတိပြု – ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ရှု

ကျွန်တော် သင်တို့အား တတိယတစ်ခု သတိပြု ဆိုသော နည်းလမ်းကို အထူးအလေးထား ရှင်းပြချင်ပါသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့် ရှုခြင်းဖြစ်ပြီး ပညတ်ကို ဖြတ်ကျော်၍ ပရမတ်သဘာဝကို တိုက်ရိုက် သိမြင်နိုင်စေပါသည်။

လက်နှင့် စားပွဲနှင့် ထိကြည့်ပါ။ လက်က တစ်ဆိုလျှင် စားပွဲက နှစ်ဖြစ်ပါသည်။ လက်နှင့် စားပွဲနှင့် ထိလိုက်ရင် မာတဲ့သဘောလေး ပေါ်လာလိမ့်မယ်။ အဲဒီမာတာလေးက သုံး (တတိယတစ်ခု) ဖြစ်ပါသည်။ အဲဒီတော့ လက်လည်းပျောက်၊ စားပွဲလည်းပျောက်၊ မာတဲ့ဟာလေးပဲ ကွက်ကြားကောက် ဆိုတာ ဖြစ်ပါသည်။ မာတဲ့သဘောလေးကိုပဲ စိတ်က ကွက်ကြားကောက်နိုင်ရင် ပရမတ်သိရောက် ပါတယ်။

လက်နှင့် ထိခိုက်မှ မာတယ်။ လွှတ်လိုက်တာနှင့် မာတာ မရှိတော့ဘူး။ ကြိုတင်လို့လည်း မာလို့မရဘူး။ ပြီးတာနှင့်လည်း ဒီမာတဲ့သဘောလေးက မရှိတော့ဘူး။ လက်နှင့် ထိလိုက်တဲ့အချိန်မှာ ကာယဝိညာဏ်ပေါ်လို့ မာတဲ့သဘောလေးကို သိတာ ဖြစ်ပါသည်။ မာတဲ့ဟာက ရုပ်၊ ကာယဝိညာဏ်ပေါ်တာက နာမ်။ ထိခိုက်ရုပ်နာမ် ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်ပါသည်။

အနတ္တလက္ခဏာ – အကြောင်းအကျိုးဖြင့် သိမြင်ခြင်း

ကျွန်တော်တို့ အနတ္တကို အကြောင်းအကျိုးအပေါ်တွင်သာ အခြေခံ သိမြင်ရပါမည်။ လက်ခုပ်တီးကြည့်ပါ။ လက်ခုပ်တီးခြင်းသည် အကြောင်းဖြစ်၍ လက်ခုပ်သံမြည်ခြင်းသည် အကျိုးဖြစ်သည်။ ထိုအခါ လက်ခုပ်တီးနေပါလျက် လက်ခုပ်သံ မမြည်ပါနှင့်ဟု ပုဂ္ဂိုလ်အလိုဖြင့် အမိန့်ပေး၍ မရ ပါ။ လက်ခုပ်မတီးဘဲ လက်ခုပ်သံမြည်အောင်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်အလိုဖြင့် လုပ်၍မရပါ။

ထို့ကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်အလိုဖြင့် အကျိုးတရားအပေါ်တွင် အစိုးမရဘဲ အကျိုးတရားသည် အကြောင်းအားလျော်စွာပင် ဖြစ်ပေါ်ရလေသည်။ ဤသို့ လက်တွေ့ကျကျ သိမြင်ပါက သဘာဝတွင် အတ္တသဘာဝ မရှိဘဲ အနတ္တသဘာဝသာ ရှိသည် ကို ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ပေမည်။

နားနှင့် အသံနှင့် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် မပေါ်ချင်လို့ကို မရဘူး။ နားနှင့်အသံနှင့် တိုက်လိုက်တာနှင့် ကြားစိတ်က ပေါ်တာပဲ။ မပေါ်ချင်လို့ မရတာ အနတ္တ ဖြစ်ပါသည်။ နားနှင့်အသံနှင့် အကြောင်းကင်းသွားတာနှင့် ချုပ်ပျောက်သွားတာက အနိစ္စ ဖြစ်ပါသည်။ အဲဒီတော့ အနတ္တက အရင်လာတယ်။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ပြီး ဖြစ်တာက အနတ္တ။ အကြောင်းကင်းလို့ ချုပ်ပျောက်သွားတာက အနိစ္စ ဖြစ်ပါသည်။

ဝိပဿနာဆိုသည်မှာ ပညတ်ကို ဖြိုဖျက်ခြင်း

ဝိပဿနာဆိုတာ သမူဟနှင့် သန္တတိ နှစ်ခုကို ဖြိုသွားတာပဲ ဖြစ်ပါသည်။ သမူဟ ဆိုသည်မှာ ပုံသဏ္ဌာန်ကို အလုံးအခဲလိုက်ကြီးယူခြင်း ဖြစ်ပြီး သန္တတိ ဆိုသည်မှာ ရှေ့နောက်စဉ်ဆက်မပြတ် ဖြစ်ပွားမှုကို အမြဲတည်သည်ဟု ယူခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ကျွန်တော်တို့ မြင်လိုက်တာနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အမည်ရောက်သွားရင် အဲဒါ သမထပဲ ဖြစ်ပါသည်။ သမထဆိုတာ ပညတ်ကို နှလုံးသွင်းတာ ဖြစ်ပါသည်။ အမည်ပေးလိုက်တာ အဲဒီအမည်က ပညတ်ပဲ။ မျက်စိနှင့်မြင်ရင် အိုးဖြစ်နေတာ၊ အိုးမမြင်ရဘူး။ အဲဒီပုံသဏ္ဌာန်ကိုမှ နာမည်ပေးလိုက်တာ အိုးလို့။

ဝိပဿနာဟာ ပရမတ်ရှုရတယ်ဆိုပေမဲ့ ပရမတ်စစ်စစ်တော့ ရှုလို့မရဘူး။ ပရမတ်နှင့်တွဲစပ်နေတဲ့ လက္ခဏာကိုပဲ ရှုရတာ ဖြစ်ပါသည်။ ဒါကြောင့် ဝိပဿနာက ဉာဏ်အရာ လို့ ဆိုကြတာ ဖြစ်ပါသည်။ ဒီရုပ်နာမ်တွေက အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် ဖြစ်ပေါ်တယ်။ အကြောင်းကင်းတာနှင့် ချုပ်ပျောက်သွားတာပဲ။

ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် – အကြောင်းသိမ်းဆည်းခြင်း

ကျွန်တော်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာသော တရားတိုင်းတွင် အကြောင်းအရင်းခံ ရှိ ကြောင်း သိရှိရပါမည်။ ဖန်တီးရှင်မရှိ၊ တန်ခိုးရှင်မရှိ၊ အလိုလိုဖြစ်တာမရှိ ဟူသော ဘုရားရှင်၏ အနတ္တဝါဒ အရ အကြောင်းကို သိမ်းဆည်းနိုင်ရန်အတွက် အကြောင်းအကျိုး သဘာဝကို နားလည်သိမြင်ရပေမည်။

သမုတိနယ်တွင် အကြောင်းအကျိုးကို ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ အမြင်ဖြင့် သိမြင်ပြီး ပရမတ်နယ်တွင် ဓမ္မအမြင်ဖြင့် သိမြင်ရလေသည်။ အကြောင်းနှင့်အကျိုး ဆက်နွယ်မှုတွင် အကျိုးတရားအပေါ်တွင် ပုဂ္ဂိုလ်အလိုအတိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆလျှင် အတ္တအယူ ဖြစ်သည်။ အကျိုးတရားသည် အကြောင်းအားလျော်စွာ ဖြစ်သည်ဟု ယူလျှင် အနတ္တအယူ ဖြစ်ပါသည်။

အစွဲဘယ်လိုပြုတ်လဲ

ကျွန်တော်တို့ ရုပ်တွေနာမ်တွေကို ဝိပဿနာရှုတယ်ဆိုတာ ရုပ်တွေနာမ်တွေကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ ရှုတာပဲ ဖြစ်ပါသည်။ အနိစ္စနှင့်အနတ္တက မြင်သာတယ်။ ဆင်းရဲတယ်ဆိုတာ နောက်ပိုင်းကျမှ ဉာဏ်ရင့်မှ သိလာတာ၊ ပေါ်လွင်လာတာ ဖြစ်ပါသည်။

ခြေထောက်နှင့်ကြမ်းနှင့် တိုက်ကြည့်ပါ။ ထိတာကို မပေါ်ချင်လို့ကို မရဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ဘာမှ အစိုးမရဘူး။ ဒါ အနတ္တ ပဲ။ လွှတ်လိုက်တာနှင့် မာမှုလေး ချုပ်ပျောက်သွားတာက အနိစ္စ ဖြစ်ပါသည်။ ဒီဟာတွေ မြင်တဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့က ဘာမှ မမြဲပါလား၊ ငါ့အလိုတိုင်းလည်း ဘာမှ မဖြစ်ပါလား၊ ငါ့အတ္တမဟုတ်ဘူး၊ အနတ္တ။ ဘာမှ မမြဲတဲ့အတွက် အနိစ္စ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော်တို့ ဒီအပေါ်မှာ ဘယ်အရာမှ “ ငါ” လို့ ဆွဲယူလို့ မရတော့ဘူး။ အစွဲပြုတ်သွားတာ ဖြစ်ပါသည်။

တရားလုပ်တယ်ဆိုတာ အစွဲပြုတ်ဖို့ပဲ။ အစွဲပြုတ်သွားတာက ဝိပဿနာဉာဏ်နှင့် တဒင်္ဂပြုတ်မယ်။ မဂ်ဉာဏ်နှင့် အပြီးပြုတ်မယ်။ အစွဲပြုတ်သွားရင် လွတ်မြောက်သွားမှာ ဖြစ်ပါသည်။ ကိလေသာတွေကနေ လွတ်မြောက်သွားမှာ ဖြစ်ပါသည်။

နိဂုံး – ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိနိုင်သော အမှန်တရား

ကျွန်တော် နောက်ဆုံးတွင် အလေးထား ပြောချင်သည်မှာ ပညတ်နှင့်ပရမတ် မှန်မှန်ကန်ကန် တွဲစပ်မသိလို့ရှိရင် ဒီလက္ခဏာတွေကို ဓာတ်လို့ထင်ပြန်ကြောင်း ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာက ဓာတ်မဟုတ်ဘူး။ လက္ခဏာသည် ပညတ်ပဲ ဖြစ်သော်လည်း သူ့နောက်ကွယ်မှာ ပရမတ်တရားအစစ်တွေ ရှိတယ်။ ဒီပရမတ်တရားကို ဉာဏ်နှင့်ပဲ တွေ့ရတာ ဖြစ်ပါသည်။

သင်တို့သည် သဘာဝလက္ခဏာနှင့် သာမညလက္ခဏာ (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ) တို့ကို ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်ကြရပါမည်။ ဤလက္ခဏာတို့သည် ခန္ဓာအတွင်း၌လည်း မဝင်ဘူး။ ခန္ဓာလည်းမဟုတ်ဘူး။ ခန္ဓာနှင့်လည်း ကင်းပြီးတော့လည်း မဖြစ်ဘူး ဟု နားလည်ရပါမည်။

ကျွန်တော်တို့သည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး (ရုပ်ကို အောက်မေ့တဲ့သတိ၊ ဝေဒနာကို အောက်မေ့တဲ့သတိ၊ စိတ်ကို အောက်မေ့တဲ့သတိ၊ ဓမ္မကို အောက်မေ့တဲ့သတိ) ဖြင့် အားထုတ်ကြရပါမည်။ သတိသာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းမှာ တစ်ကြောင်းတည်းသောလမ်း ဖြစ်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားက ဟောခဲ့ပါတယ်။

ဤသို့ဖြင့် ပညတ်နှင့်ပရမတ်ကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီး တတိယတစ်ခု သတိပြု ခြင်းဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့် ရှုနိုင်လျှင် သင်တို့သည် အစွဲပြုတ်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြ ပေလိမ့်မည်။ ဤအမှန်တရားကို ကိုယ်တိုင်သိ၊ မျက်မှောက်သိ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြပါရန် ကျွန်တော် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

Dr. Soe Lwin (Mandalay)