ဉာဏ်ကောင်းအောင် သတိထားခြင်း၏ နက်နဲသော အဓိပ္ပါယ်

ကျွန်တော် ဒီမေးခွန်းလေးကို အလွန်ကို နှစ်သက်မိပါတယ်။ “ ကံကောင်းအောင် စေတနာထားပါ၊ ဉာဏ်ကောင်းအောင် သတိထားပါ” ဆိုတဲ့ ဒီစကားလုံးလေးက ကျွန်တော့်အဖေက ကျွန်တော်တို့ကို လာကန်တော့တိုင်း ဆုလေးပေးတဲ့အခါ သုံးခဲ့တဲ့ စကားလုံးတွေပါ။ အဲဒီတုန်းကတော့ အမူးမှတ်မှတ်ပဲ နားထောင်နေခဲ့ရတာ။ ဒါပေမဲ့ အခုမှ ဒီစကားလုံးလေးရဲ့ အနက်အဓိပ္ပါယ် အပြည့်အဝကို သဘောပေါက်လာတာပါ။ ဒါဟာ ဘဝတစ်ခုလုံးအတွက် Complete Set တစ်ခု ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ မသိခဲ့ကြဘူး။

ကံနှင့်ဉာဏ်၏ အခြေခံအဓိပ္ပါယ်

ပထမဆုံး သင်တို့ နားလည်ဖို့ လိုတာက ကံနှင့် ဉာဏ် ဆိုတာ ဘာတွေလဲဆိုတာပါ။ စေတနာက ကံကုသိုလ်၊ သတိက ဉာဏ်ကုသိုလ် ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို ကျွန်တော် အမြဲပြောလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါက အလွန်ရိုးရှင်းပါတယ်။ ခြေလှမ်းတစ်ခုကို ဥပမာပေးရရင် နားလည်လွယ်ပါလိမ့်မယ်။ သင်တို့ ဗုဒ္ဓဂယာ ဘုရားဖူးသွားတဲ့အခါ ခြေလှမ်းတိုင်းကို လှမ်းနေတာ ဘယ်သူလဲ။ ငါလှမ်းတာလို့ ထင်နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမှန်က စေတနာက တိုက်တွန်းလို့ ခြေလှမ်းက လှမ်းနေတာပါ။ စေတနာက ကော်ဖီတိုက်သလို တွန်းနေတာပါ။ ဒီစေတနာလေးကို သင်တို့ သတိပြုမိလား မမိလား ဆိုတာက အရေးကြီးလာပါပြီ။

ခြေလှမ်းတွေ လှမ်းအောင် နောက်ကွယ်က တိုက်တွန်းတဲ့ စေတနာက ကံကုသိုလ် ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်လှမ်းပြီးတစ်လှမ်း စေတနာရဲ့ ဖြစ်ပေါ်ချုပ်ပျောက်မှုကို သတိပြုမိတာက ဉာဏ်ကုသိုလ် ဖြစ်ပါတယ်။ ခြေလှမ်းအောင် တိုက်တွန်းတဲ့ စေတနာက ဘုရားဆီရောက်အောင်ပဲ ပို့နိုင်တာပါ။ စေတနာကို သတိပြုမိတဲ့ ဉာဏ်ကုသိုလ်က ဆင်းရဲငြိမ်းတဲ့ နိဗ္ဗာန်ထိ ရောက်အောင် ပို့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စေတနာကြောင့် ကံ၊ သတိကြောင့် ဉာဏ် ဆိုတာပါ။

သတိထားခြင်း၏ လက်တွေ့ကျင့်သုံးနည်း

ဒီတော့ ဉာဏ်ကောင်းအောင် သတိထားပါ ဆိုတာ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ ကျွန်တော် အလွန်ရိုးရှင်းစွာ ရှင်းပြပါမယ်။ သတိဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန်ကို အမှန်သိမြင်နိုင်သော အစွမ်းသတ္တိ ဖြစ်ပါတယ်။ အတွေးသင်္ညာကို နိုင်တာသည် သတိတစ်ခုသာ ရှိပါတယ်။ သတိကို သင်္ညာက ကြောက်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သတိသည် ပစ္စုပ္ပန်ကို အမှန်သိမြင်နိုင်သော အစွမ်းသတ္တိကြောင့် အတိတ်ပြန်တတ်သော သင်္ညာက မလွှမ်းမိုးနိုင်ပါဘူး။

သင်တို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဆွမ်းကပ်တယ်၊ လှူတယ်၊ ပေးတယ်၊ ကမ်းတယ် လုပ်ကြတယ်။ ဒီလိုလုပ်တဲ့အခါ “ ငါကပ်တာ၊ ငါလှူတာ၊ ငါကုသိုလ်ရတယ်” လို့ပဲ သိပြီး လှူလိုက်တာပါ။ ဒါက ကံကုသိုလ်တွေပါ။ ဒါပေမဲ့ အမှန်က ဆွမ်းပွဲကို မလိုက်ရင် စေတနာပေါ်ပြီး၊ အောက်ချတာနဲ့ စေတနာက ချုပ်ပါတယ်။ ဒီစေတနာလေးကို အမှန်သတိပြုမိတဲ့ ဉာဏ်ကုသိုလ်က ငါနဲ့သိမ်းပိုက်တဲ့ လောဘကို ပယ်ပြီး နိဗ္ဗာန်ပို့ပါတယ်။

ကျွန်တော် နောက်ထပ် ရှင်းပြပါမယ်။ လှူရင် နှစ်ခုပဲရှိတယ်။ ပစ္စည်းဥစ္စာ စွန့်နေတုန်း လှူတယ်။ ဟိုဘက်က ပစ္စည်းတွေတော့ ဘယ်တော့မှ မနှမြောဘူး။ ကုန်ချင်သလောက် ကုန်ပေးစေ ဆိုတဲ့ဟာမျိုး ရှိတယ် ကျွန်တော်တို့ လှူရင်။ လောဘကို မကပ်ညှိဘူး ဟိုဘက်ကို။ ဒါပေမဲ့ ပြီးကျမှ အဲ့ဒီလှူတာ ဘယ်သူလှူတာတုန်း။ “ ငါ” လှူတာ။ ဟာ လာပြီ။ စေတနာကိုပဲ ကျွန်တော်က သိမ်းပိုက်တာ ငါနဲ့။ လောဘက ဒီဘက်ကို သွားညှိတာ။ စိတ်ဘက်ကို ကျွန်တော်တို့က “ ငါ့စေတနာ၊ ငါလှူထားတာ၊ ငါလုပ်တာ” က ကျွန်တော်တို့က စိတ်ဘက်ပဲ ညှိတာ။ အဲ့ဒါကြောင့်မို့ နိဗ္ဗာန်ကို မရောက်တာ။

သတိဖြင့် စေတနာကို သိမြင်ခြင်း

ဒီတော့မှ ဒီစေတနာလေးက ပေါ်ပြီး ချုပ်ပါလားလို့ သတိပြုမိသွားတယ်။ စေတနာပေါ်မှာ ငါ့စေတနာလို့ သိမ်းပိုက်တဲ့ လောဘ ရှိသေးလား မရှိတော့ဘူးလား။ အဲ့ဒါ နိဗ္ဗာန်ပို့တာပဲ။ ရှင်းရှင်းလေး ပြောချင်တာက ကံကုသိုလ်ကနေ ဉာဏ်ကုသိုလ် ဖြစ်သွားတာ။ စေတနာက ကံ၊ သတိပြုမိတာက ဉာဏ်။ ဒါကြောင့် ကံလည်း ကောင်းပါစေ၊ ဉာဏ်လည်း ကောင်းပါစေ ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ဘဝမှာ ဒါပဲ။ ကံကောင်းအောင် စေတနာထားပါ၊ ဉာဏ်ကောင်းအောင် သတိလေးထားပါ ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ဘဝမှာ ကံရော၊ ဉာဏ်ရော ပြည့်စုံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရှေ့စိတ်နောက်စိတ်၏ သဘောတရား

နောက်ပြီး သင်တို့ သိဖို့လိုတာက ရှေ့စိတ် နောက်စိတ် ရဲ့ သဘောတရားပါ။ ဝေဒနာက ရှေ့စိတ်၊ တဏှာက နောက်စိတ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာဆိုတာ ရှေ့စိတ်ပြီးနောက်စိတ်မှာ သတိရှိဖို့သာ လိုရင်းဖြစ်သည်။ မျက်စိကမြင်တယ် ဆိုတာ ရှေ့စိတ်၊ မနောကသိတယ် ဆိုတာ နောက်စိတ်။ နားကကြားတယ် ဆိုတာ ရှေ့စိတ်၊ မနောကသိတယ် ဆိုတာ နောက်စိတ်။ ဒီလို အာရုံခြောက်ပါးမှာ ဖြစ်တာတွေ အကုန်လုံးမှာ ရှေ့စိတ်က အာရုံကို ခံယူတာ၊ နောက်စိတ်က သိတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဝေဒနာမှ တဏှာ ဖြတ်ရန် နောက်စိတ်မှာ သတိအစားထိုးဖို့သာ လိုရင်းဖြစ်ပါတယ်။ ရှေ့စိတ်မှာ ဖြစ်ပေါ်တဲ့ ဝေဒနာကို နောက်စိတ်က အမှန်အတိုင်း သတိပြုနေဖို့ပါပဲ။ တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ အနာခံနိုင်အောင် ကျင့်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သတိပဋ္ဌာန်ဖြစ်အောင် ကျင့်ရတာပါ။ သတိဖြစ်ဖို့ရာ ရှေ့စိတ်မှာ ဝေဒနာ ပေါ်ရပါတယ်။ ရှေ့စိတ်က ဝေဒနာချုပ်ပျောက်ပေမဲ့လည်း နောက်စိတ်မှာ သတိဖြစ်ပေါ်ဖို့ အကြောင်းတရား အနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုသွားပါတယ်။ နောက်စိတ်မှာ သတိဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တဏှာဖြစ်ခွင့်မရတော့ပါဘူး။

လောကအမြင်နှင့် ဓမ္မအမြင်

ကျွန်တော် နောက်ထပ် Price and Value လေး နည်းနည်းလေး ပြောပြချင်ပါတယ်။ လောကအမြင်သည် Price ရှုထောင့်မှ အမြင်ဖြစ်၍ ဓမ္မအမြင်သည် Value ရှုထောင့်မှ အမြين် ဖြစ်သည်။ ဘဝအမြင်သည် Price အပေါ်ကို Value တင်ပြီး ဘဝကို တန်ဖိုးအမြင့်ဆုံးဖြစ်အောင် နေတတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကံကောင်းအောင် စေတနာထားရင် Price တက်ပါသည်။ ဉာဏ်ကောင်းအောင် သတိထားရင် Value မြင့်ပါသည်။

လောကအမြင်က Price တွေပဲ မြင်တာ။ ဘဝထဲကို ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် Price တွေ တက်တာလည်း ရှိမယ်၊ ကျတာလည်း ရှိမယ်။ Price က မြင့်တော့လည်း မာနက ကြီးတယ်။ နို့မို့ရင်လည်း Price က မြင့်တော့ ဟာ ငါ မမီပါဘူးကွာ ဒီဟာကြီးကို ဆိုပြီး ပြဿနာတွေက ရှုပ်နေတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မအမြင်က Value ကို မြင်တာပါ။ လှူတာ ငါလှူတာ မဟုတ်ဘဲ စေတနာလေးက လှူတာ။ စေတနာ ပေးတာ ကမ်းတာ ဆိုတော့ လောကအမြင် နောက်ကွယ်က ဓမ္မအမြင် ပါသွားပြီ။ ဒီ ဓမ္မအမြင် ပါလာတယ် ဆိုတာ ဒီစေတနာလေးကို သိတာ ဘာကြောင့် သိတာတုန်း။ မြတ်စွာဘုရား သင်ပေးတဲ့ သတိကြောင့် သိလိုက်တာ။

ဉာဏ်ကောင်းလာမှ ကံကောင်းလာခြင်း

လူတွေက ကံတော့ ကောင်းချင်တယ်။ သူက ဉာဏ်တော့ မကောင်းချင်ဘူး။ အဓိကက ကံကောင်းအောင်ကလည်း ဉာဏ်ကောင်းရင် ကံက ကောင်းလာတာ။ ဉာဏ်တွေကောင်းတော့ ကိုယ့်ရဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေကို ကောင်းအောင်လုပ်လို့ ရတာပေါ့။ ဉာဏ်ရှိလာရင်။ ဉာဏ်ရှိလာရင် ကံက ကောင်းလာတာ။ ကိုယ့်မှာ ပြောတတ်ဆိုတတ်၊ လုပ်တတ်ကိုင်တတ်လာရင် လောကမှာ ကောင်းနေတာပေါ့။ အဲဒါ ကံကောင်းတာပဲ။

အခု ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကံကောင်းချင်လို့ရှိရင် ဉာဏ်ကောင်းမှ။ ဉာဏ်ကောင်းလာမှ ပစ္စုပ္ပန်ရဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေက ကောင်းမှာပေါ့။ ဉာဏ်မကောင်းဘဲနဲ့ ဒီကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတွေ ဘယ်လိုလုပ်ကောင်းမလဲ။ ဒါကြောင့် ကံကောင်းချင်ရင် ဉာဏ်ကောင်းအောင်သာ လုပ်။ ဉာဏ်ကောင်းအောင် ဝိပဿနာတရားပွားများ အားထုတ်ပဲ။

တရားသဘောအနေနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း ဉာဏ်ကောင်းလာတဲ့အခါမှာ သမ္ပတ္တိတရား ၄ ပါးနဲ့ ပြည့်စုံလာတယ်။ ဉာဏ်ကောင်းအောင် လုပ်လိုက်တဲ့အခါမှာ အတိတ်ဘဝက ကိုယ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ကံတွေက အကျိုးပေးခွင့်တွေ ရတယ်။

နိဂုံးချုပ်

ဒါကြောင့် ဉာဏ်ကောင်းအောင် သတိထားပါ ဆိုတာ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ပစ္စုပ္ပန်မှာ သတိဖြင့် နေနိုင်ပါက အတိတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုမှ လွတ်မြောက်ပြီး မိမိရဲ့ ရွေးချယ်မှု ဘဝအမြင်အတိုင်း နေထိုင်နိုင်ပါသည်။ Your life is your choice ဆိုတာ ဒီလိုပါပဲ။ အတွေးသင်္ညာဖြင့် သိခြင်းသည် လောကအမြင် ဖြစ်၏။ ပညာသည် ဓမ္မအမြင် ဖြစ်၏။ လောကအမြင်နောက်မှ ဓမ္မအမြင်ကပ်ပြီး သတိဖြင့် နေခြင်းသည် ဘဝအမြင် ဖြစ်၏။

ကံကောင်းတော့ အနေချမ်းသာမယ်၊ ဉာဏ်ကောင်းတော့ အသိချမ်းသာမယ်။ ဒါကြောင့် ကံလည်း ကောင်းပါစေ၊ ဉာဏ်လည်း ကောင်းပါစေ ဆိုတာ ဘဝတစ်ခုမှာ ပြည့်စုံတဲ့ Complete Set တစ်ခု ရလိုက်တယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ မသိလိုက်ဘူး။ အခုမှ ဒါသိတာ။ ကျွန်တော်တို့ ဘဝမှာ စနစ်တစ်ခုနဲ့ စကျင့်သုံးတတ်လာတာ။ စနစ်တစ်ခုနဲ့ နေတတ်လာတာ ဘဝတစ်ခုက။ စနစ်ထဲကျတဲ့ ဟာတစ်ခုက သေချာတယ် ကျွန်တော်တို့က။ ခြေလှမ်းတိုင်းရဲ့ တန်ဖိုး နေ့စဉ်အသိတိုး ဆိုတာ ဒီလိုပါပဲ။

သာဓု… သာဓု… သာဓု…။

Dr. Soe Lwin (Mandalay)