လောကအမြင်၊ ဓမ္မအမြင်၊ ဘဝအမြင်များ ပြောင်းလဲခြင်း အမေးအဖြေ (အပိုင်း – ၂)
ဒီကနေ့ Blog Post မှာတော့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်နေ့က တောင်ငူမြို့မှာ ဆရာကြီး ဒေါက်တာစိုးလွင် (မန္တလေး) ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်မှ အနှစ်သာရများကို ကောက်နုတ်ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီတရားတော်မှာ ဆေးပညာရှုထောင့်၊ သိပ္ပံရှုထောင့်နဲ့ ဗုဒ္ဓဓမ္မအမြင်တွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး နက်နဲတဲ့ သဘောတရားတွေကို ရှင်းလင်းဟောကြားထားပါတယ်။
အောက်ပါ အသံဖိုင်ကို မနာယူမီ ဒီတရားတော်ထဲက အဓိကရရှိနိုင်မယ့် အချက် (၅) ချက်ကို ကြိုတင်လေ့လာနိုင်အောင် မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။
၁။ စိတ်၏စွမ်းအားနှင့် နိမိတ်
တရားအားထုတ်တဲ့အခါ သမာဓိကောင်းလာရင် “ နိမိတ်” တွေ ပေါ်လာတတ်ပုံကို ဆရာက ရှင်းပြထားပါတယ်။ ဥပမာ – အရိုးကသိုဏ်း ရှုမှတ်သူဟာ မျက်လုံးဖွင့်ထားရင်တောင် အရာအားလုံးကို အရိုးစုတွေအဖြစ် မြင်ယောင်လာနိုင်ပြီး၊ ဒါဟာ စိတ်က နိမိတ်ကို နိုင်သွားတာဖြစ်ကြောင်း၊ အိပ်မက်မက်သလို ထင်ရှားစွာ မြင်ရတတ်ကြောင်း ရှင်းပြထားပါတယ် ။ ဒါပေမယ့် ဒီအဆင့်ဟာ သမာဓိလမ်းကြောင်း (သမထ) သာဖြစ်ပြီး ပညာဉာဏ် မဟုတ်သေးကြောင်း သတိပြုရပါမယ်။
၂။ စေတနာ၊ ကံ နှင့် ဉာဏ်
လှုပ်ရှားမှုတိုင်းရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ “ စေတနာ” ရှိပါတယ်။ ခေါင်းငြိမ့်လိုက်တာဟာ စေတနာကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။ ဒီစေတနာကို သတိမထားမိဘဲ “ ငါလုပ်တယ်” လို့ စွဲလမ်းလိုက်ရင် “ ကံ” ဖြစ်သွားပြီး သံသရာလည်စေပါတယ် ။ အကယ်၍ စေတနာကို “ ငါ” မဟုတ်ဘဲ သဘာဝတရားသက်သက်လို့ အမှန်မြင်ရင်တော့ “ ဉာဏ်” ဖြစ်ပြီး ကံချုပ်ကာ နိဗ္ဗာန်လမ်းကို ရောက်ရှိနိုင်ပါတယ်။ “ အဝိဇ္ဇာ ပစ္စယာ သင်္ခါရာ” ဆိုတာ စေတနာလုပ်တာကို မသိဘဲ ငါလုပ်တယ်လို့ ထင်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း လိုရင်းတိုရှင်း ဟောကြားထားပါတယ်။
၃။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်အောင် ရှုမှတ်နည်း (လက်ခုပ်သံ ဥပမာ)
တရားရှုမှတ်ရာမှာ အရေးကြီးဆုံးက “ ပစ္စုပ္ပန်” ကို မိဖို့ပါပဲ။ ဆရာက လက်ခုပ်တီးပြပြီး ဥပမာပေးပါတယ် – လက်ခုပ်သံဟာ စောလို့လည်းမရ၊ နောက်ကျလို့လည်းမရဘဲ တီးလိုက်တဲ့အချိန်မှာပဲ ပေါ်လာတဲ့ “ ပစ္စုပ္ပန်” စစ်စစ် ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်တွေဟာလည်း ထို့အတူပါပဲ။ ပစ္စုပ္ပန်ကို မမိလိုက်ဘဲ တွေးတောနေလိုက်တာနဲ့ အတိတ်ကို ရောက်သွားတတ်ပုံကို သတိပေးထားပြီး၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို အမှန်အတိုင်းသိမှ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေ ငြိမ်းအေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ အာရုံနှင့် စိတ် (အကြောင်းနှင့် အကျိုး)
စိတ်ဆိုတာ ကျွန်ုပ်တို့ ပိုင်ဆိုင်တဲ့အရာမဟုတ်ဘဲ အာရုံ (အကြောင်း) ရှိမှ စိတ် (အကျိုး) ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ – အလင်းရှိမှ အမှောင်ပျောက်သလို၊ အသံနဲ့ နား တိုက်ဆိုင်မှ ကြားစိတ်ပေါ်လာတာပါ။ ဒီသဘောတရားကို နားလည်ရင် “ ငါ့စိတ်” လို့ စွဲလမ်းတာတွေ လျော့ပါးပြီး ကိလေသာငြိမ်းနိုင်ပါတယ်။ မိုးရွာရင် မရွာချင်လို့မရသလို၊ အာရုံရှိရင် စိတ်ဖြစ်မှာပဲလို့ လက်ခံနိုင်ရင် ငြိမ်းချမ်းပါတယ်။
၅။ လက်တွေ့ဘဝပြဿနာများနှင့် စနစ်တကျလေ့ကျင့်ခြင်း
- ဆေးပညာကျင့်ဝတ်နှင့် ကံတရား: လူနာတစ်ယောက်ကို Life support (အသက်ရှူစက်) ဖြုတ်မလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဖြေကြားရာမှာ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ “ ဖြစ်ပျက်ကို မရှုဘဲ အသက်ရာကျော် နေရတာထက်၊ ဖြစ်ပျက်ကိုသိပြီး တစ်ရက်နေရတာက ပိုမြတ်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားကို ကိုးကားပြီး ဉာဏ်ပါတဲ့ အသက်ရှင်မှုကသာ အနှစ်သာရရှိကြောင်း ဖြေကြားထားပါတယ်။
- Training System: တရားနာရုံ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ စနစ်တကျ လေ့ကျင့်ဖို့ကိုလည်း တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ တရားနာပြီးရင် ချရေးတာ၊ ပြန်ဖတ်တာ၊ နားမလည်ရင် ပြန်နားထောင်တာမျိုး လုပ်သင့်ပါတယ်။ Training System တစ်ခုအနေနဲ့ စနစ်တကျ ကျင့်ကြံမှသာ ထိရောက်တဲ့ အပြောင်းအလဲကို ရရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအချက်တွေကို နားလည်ထားခြင်းအားဖြင့် အောက်ပါ တရားတော်ဗီဒီယိုဖိုင်ကို နာယူတဲ့အခါ ပိုမိုထိရောက်စွာ သဘောပေါက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ဝင်စားဖွယ် မေးခွန်းများနှင့် အဖြေများကို အပြည့်အစုံ နာယူကြည့်ရှုကြပါ။
https://youtu.be/HIYtuyOhh4E
Formats: Dhamma Book Lectures, လောကအမြင်၊ ဓမ္မအမြင်၊ ဘဝအမြင်များ ပြောင်းလဲခြင်း (သို့) တရားလည်းစကား၊ စကားလည်း တရား
Languages: ဗမာစာ
Levels: All, Beginner, Intermediate
Years: 2026