Dhamma Treasure

Stress နှင့် စိတ်၏ထုတ်ကုန် – စိတ်ငြိမ်းချမ်းရေးသို့ သင်ယူခြင်း ကျွန်တော် ဒီနေ့ မိတ်ဆွေတို့ကို Stress အကြောင်းကို အချက်လေးချက်နဲ့ ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရင်ဆုံး ပြောချင်တာက ဒီသင်တန်းကြီးကို ခက်ခဲလိမ့်မယ်၊ နားလည်မှာမဟုတ်ဘူးဆိုပြီး ခေါင်းထဲမှာ ကြိုပြီး ဖိအားတွေ ထည့်မထားကြပါနဲ့။ တရားပွဲ၊ တရားစခန်းဆိုကတည်းက လူတွေက တစ်မျိုးကြီးဖြစ်သွားရော၊ stress တွေ ဝင်လာတတ်တယ်။ အဲ့ဒီ stress ကို ကျွန်တော်က မရှိစေချင်ဘူး။ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးပဲ နေစေချင်တယ်။ ကျွန်တော်က အခု အထူးအဆန်းကြီးတွေ၊ မသိတာတွေကို သင်ပေးသွားမှာ မဟုတ်ဘူး။ အမှန်တော့ ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်အိမ်မှာ ပြောနေဆိုနေတာတွေ၊ အလုပ်လုပ်နေတာတွေ၊ အဲ့ဒါတွေထဲမှာပဲ တရားကရှိနေတာ။ အဲ့ဒါတွေကိုပဲ “ ဒါတွေက တရားပဲ” လို့ […]

စိတ်ဖိစီးမှုကင်းစေမည့် သတိနှင့်ပညာ၏လမ်းစဉ် ကျွန်တော် ယနေ့ ခင်ဗျားတို့ကို ပြောပြချင်တာက သတိနှင့်ပညာ ဆိုတဲ့ နှစ်ခုကို မည်သို့အသုံးချပြီး စိတ်ဖိစီးမှု (stress) ကင်းစေမလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းပါ။ ကျွန်တော်က အခုလိုပဲ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ ထိုင်ပြောသလို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ပြောပြချင်ပါတယ်။ အရင်ဆုံး မှတ်ထားစေချင်တာက stress ဆိုတာ မရှိစေချင်ဘူး။ တရားပွဲဆိုရင် stress ဖြစ်နေတတ်တယ်၊ တရားစခန်းဆိုရင် တစ်မျိုးကြီးဖြစ်နေတတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်က ခင်ဗျားတို့ကို stress zero လောက်ဖြစ်အောင် နေစေချင်တာပါ။ Stress ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းနှင့် အမှန်တရား ကျွန်တော်တို့ stress များတဲ့အကြောင်းက ဘာလဲ ဆိုတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လုံခြုံတယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး သိပ်မခံစားရဘူး။ တစ်ခုခုဆိုရင် stress ဖြစ်တယ်၊ စိုးရိမ်ရတယ်၊ ပူပင်ရတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့

ရှေ့စိတ်နှင့် နောက်စိတ် – ဝိပဿနာအလင်းရောင် ကျွန်တော် ဒေါက်တာစိုးလွင် ဒီနေ့ သင်တို့ကို ရှေ့စိတ်နှင့် နောက်စိတ်ဆိုသော အလွန်အရေးကြီးသည့် ဓမ္မအယူအဆကို ရှင်းပြချင်ပါသည်။ ဤအယူအဆသည် ဝိပဿနာတရားအားထုတ်ရာတွင် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး ဤအချက်ကို နားမလည်ပါက တရားလမ်းကို လုံးဝမတွေ့နိုင်ပါ။ ကျွန်တော်သင်ပေးသည့် နည်းလမ်းသည် ဘယ်သူ့နည်းမှမဟုတ်ပါ – မြတ်စွာဘုရား၏ ဝိပဿနာနည်းသက်သက်သာဖြစ်ပါသည်။ ရှေ့စိတ်နှင့် နောက်စိတ်၏ သဘောသဘာဝ ရှေ့စိတ်ဆိုသည်မှာ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်တို့တွင် အာရုံနှင့် ဒွါရအကြောင်းတိုက်ဆိုင်တိုင်း သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး အသစ်ဖြစ်ပေါ်နေသော စိတ်များဖြစ်ပါသည်။ ဤစိတ်များသည် အတိတ်ကံ၏အကျိုးတရားများသာဖြစ်ကြပြီး မိမိနှင့်လုံးဝမသက်ဆိုင်ပါ။ မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်၊ နံစိတ်၊ စားစိတ်၊ ထိစိတ်၊ တွေးစိတ်တို့သည် ဝိပါကခန္ဓာများဖြစ်ကြသည်။ ရှေ့စိတ်သည် ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊

အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ ကို နားလည်အောင် ရှင်းလင်းခြင်း ကျွန်တော် ဒီနေ့ ရှင်းပြချင်တာက အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ ဆိုတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကြီးရဲ့ အဖွင့်စာတစ်ကြောင်းပါ။ မြတ်စွာဘုရားက ဒီစကားတစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ပဲ အချုပ်ကို ဟောလိုက်တာပါ။ အဝိဇ္ဇာရှိနေသမျှ သင်္ခါရဆိုတဲ့ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတွေ ဖြစ်နေရတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒီတော့ သင်္ခါရဆိုတာ စေတနာ ပါပဲ။ မြတ်စွာဘုရားက “ စေတနာဟံ ဘိက္ခဝေ ကမ္မံဝဒါမိ” လို့ ဟောခဲ့ပါတယ်။ စေတနာဆိုတာ ကံလို့ ဆိုပါတယ်။ အဝိဇ္ဇာဆိုတာ ဘာလဲ အဝိဇ္ဇာ ဆိုတာ သစ္စာလေးပါးကို မသိခြင်း ပါပဲ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်မှာ ရှင်းပြထားတာက ဒုက္ခသစ္စာကို မသိခြင်း၊ သမုဒယသစ္စာကို မသိခြင်း၊ နိရောဓသစ္စာကို မသိခြင်း၊ မဂ္ဂသစ္စာကို မသိခြင်း ဆိုပြီး

Teaching Vipassanā Meditation to a Teenager: Five Simple Steps I want to share with you a clear and practical way to introduce vipassanā meditation to a young person. The key is to make it accessible, relatable, and grounded in direct experience—not abstract theory. Here is how I would guide a teenager through the essentials in

ဖဿ (Phassa) – အာရုံကို ထိတွေ့နှလုံးသွင်းခြင်း၏ သဘောသဘာဝ ယနေ့ ကျွန်တော် ရှင်းပြချင်တဲ့ အကြောင်းအရာက ဖဿ (Phassa) ဆိုတဲ့ နာမ်ခန္ဓာတစ်ပါးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ ဖဿရဲ့ သဘောသဘာဝက တော်တော်လေး နက်နဲပြီးတော့ သိပ်မွေ့တဲ့ တရားတစ်ပါး ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ သာမန်လူတွေအနေနဲ့ ဖဿကို နားလည်ဖို့က တော်တော်ခက်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဖဿဆိုတာ မျက်စိနဲ့အဆင်း တိုက်တာ၊ နားနဲ့အသံ တိုက်တာလို့ ရိုးရိုးသက်သက် Contact လို့ပဲ ကျွန်တော်တို့ အထင်မှားတတ်ကြလို့ပါ။ အမှန်တော့ ဖဿဆိုတာ ဒီလို မဟုတ်ပါဘူး။ ဖဿ၏ အစစ်အမှန်သဘောသဘာဝ ဖဿ (Phassa) ဆိုတာ ဝိညာဏ်ပေါ်လာတဲ့အခါ ပေါ်လာတဲ့ နာမ်တရားတစ်ပါး ဖြစ်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့အဆင်းနဲ့ တိုက်တဲ့အခါ မြင်သိစိတ်

ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ရှု – အမှန်တရားသို့ ရောက်ရှိရန် အဓိကသော့ချက် ကျွန်တော် ဒေါက်တာစိုးလွင်က ယနေ့ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ရှုဆိုသည့် အလွန်အရေးကြီးသော တရားအကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြောပြချင်ပါသည်။ ဤတရားသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၏ နှလုံးသားပင်ဖြစ်ပြီး လောကတွင် အတ္တနှင့်အနတ္တ၊ ဆင်းရဲနှင့်လွတ်မြောက်ခြင်း၊ အမှားနှင့်အမှန်တို့ကို ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်သော အဓိကသော့ချက်ကြီး ဖြစ်ပါသည်။ ပစ္စုပ္ပန်၏ နက်နဲသောအဓိပ္ပါယ် လောကအမြင်ဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်ကို “ အခု” လို့ နားလည်ကြပါသည်။ အတိတ်ကို ပြန်လို့ မရသလို အနာဂတ်ကိုလည်း ကြိုနေလို့ မရဟု သိပါသည်။ သို့သော် ဓမ္မအမြင် မပါသောကြောင့် စိတ်က ပစ္စုပ္ပန်မှာ မနေတတ်ဘဲ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ကိုသာ ပြေးလွှားကျင်လည် နေရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ကျွန်တော်တို့ ပုထုဇဉ်များ၏ အဓိကပြဿနာကြီး ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်နေရသည်ကို

ရုပ်၊ နာမ်နှင့် ကိလေသာ၏ ဆက်စပ်မှု ကျွန်တော် ဒီနေ့ သင့်အား ရှင်းပြချင်တာက ရုပ်၊ နာမ် ဆိုတဲ့ ပရမတ်တရားတွေနဲ့ ကိလေသာတွေ ဘယ်လို ဆက်စပ်နေသလဲ ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာပါ။ ဒီအချက်ကို နားလည်အောင် ရှင်းပြနိုင်ဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ အရင်ဆုံး ရုပ်နာမ်ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို အခြေခံအားဖြင့် နားလည်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ရုပ်နာမ်၏ သဘောသဘာဝ ရုပ်ဆိုတာ မသိတဲ့ဟာ၊ နာမ်ဆိုတာ သိတဲ့စိတ်ပါ။ ဥပမာ မြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ အဆင်းနဲ့ မျက်စိက ရုပ်ဖြစ်ပြီး၊ မြင်စိတ်က နာမ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကြားလိုက်တဲ့အခါမှာ အသံနဲ့ နားက ရုပ်၊ ကြားစိတ်က နာမ်ပါ။ ဒီလိုနဲ့ နံလိုက်တာ၊ စားလိုက်တာ၊ ထိလိုက်တာ၊ တွေးလိုက်တာ အားလုံးမှာ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးပဲ ဖြစ်ပေါ်နေတာပါ။ ဒါပေမယ့်

ရှေ့စိတ်နှင့် နောက်စိတ်၏ သဘောတရား ယနေ့ ရှေ့စိတ်နှင့်နောက်စိတ်ဆိုသော ဝိပဿနာတရား၏ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုကို ရှင်းလင်းပြောပြချင်ပါသည်။ ဤသဘောတရားသည် ကျွန်တော်တို့၏ စိတ်ဖြစ်စဉ်ကို နားလည်ရန်နှင့် ဝိပဿနာအလုပ်ကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးရန် အလွန်အရေးကြီးသော သော့ချက်ဖြစ်ပါသည်။ ရှေ့စိတ်နှင့် နောက်စိတ်၏ အဓိပ္ပာယ် ရှေ့စိတ်ဆိုသည်မှာ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ မနောဟူသော ဒွါရခြောက်ပါးတို့တွင် အာရုံနှင့်အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တိုင်း သူ့သဘောသူဆောင်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးတရားများဖြစ်ကြပါသည်။ ဥပမာ မျက်စိနှင့်အဆင်းတို့ တိုက်ဆိုင်မှုကြောင့် မြင်စိတ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ နားနှင့်အသံတို့ တိုက်ဆိုင်မှုကြောင့် ကြားစိတ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့သည် ရှေ့စိတ်များဖြစ်ကြပါသည်။ ဤရှေ့စိတ်များသည် ဝိညာဏ်၊ နာမ်ရုပ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာဟူသော ခန္ဓာငါးပါးအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်ကြပြီး ဒုက္ခသစ္စာအရှုခံတရားများ ဖြစ်ကြပါသည်။ နောက်စိတ်ဆိုသည်မှာ မနောဒွါရတွင် ရှေ့စိတ်ဖြစ်ပေါ်ချုပ်ပျောက်ပြီးသောအခါ ထိုရှေ့စိတ်မှ ကျေးဇူးပြုသွားသော အာရုံကို

ပညတ်နှင့်ပရမတ် – အမှန်တရားကို သိမြင်ခြင်း ကျွန်တော် ဒေါက်တာစိုးလွင် အနေဖြင့် ဝိပဿနာအားထုတ်ရာတွင် အခြေခံအကျဆုံးဖြစ်သော ပညတ်နှင့်ပရမတ် ကို သင်တို့ နားလည်အောက်မေ့စေလိုပါသည်။ ဤအကြောင်းအရာကို နားမလည်လျှင် တရားလမ်းမှာ ပန်းတိုင်သို့ မရောက်နိုင်ကြပါ။ ကျွန်တော်တို့သည် တစ်သက်လုံး ပညတ်ကိုသာ မှီခိုကာ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ပရမတ်သဘာဝကို မသိခဲ့ကြပါ။ အခုမှ ဤအမှန်တရားကို ဉာဏ်ဖြင့် သိမြင်ရန် ကြိုးစားကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပညတ်ဆိုသည်မှာ အမည်နာမ်တပ်ထားခြင်း ပညတ်ဆိုသည်မှာ သဘာဝတရားတို့အပေါ်တွင် လူတို့က အမည်နာမ်တပ်ပြီး သဘောတူညီချက်ဖြင့် သုံးစွဲကြသော အယူအဆတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ အိုးကို ကြည့်ပါ။ အိုးဆိုသည်မှာ ပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို နာမည်ပေးထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်တော့ မြေဓာတ် (ပထဝီ) ကို ရေဓာတ် (အာပေါ) နှင့် ရောစပ်ပြီး